Derin kazılar, hem şantiye çalışanları hem de komşu yapılar açısından projenin en riskli aşamasıdır. Kazı derinleştikçe zeminin yanal itkisi artar; bu itkiyi karşılayacak bir destek sistemi kurulmazsa göçme ya da komşu binada oturma kaçınılmaz olur.
Seçimi belirleyen etkenler
- Kazı derinliği ve kazı alanının geometrisi
- Zemin cinsi: kohezyonlu mu, granüler mi
- Yeraltı su seviyesi ve su geliri
- Komşu yapıların mesafesi, temel tipi ve derinliği
- Kazının açık kalacağı süre ve mevsim koşulları
Yaygın iksa sistemleri
Fore kazık perdesi, sık karşılaşılan çözümlerden biridir; kazıklar birbirine yakın ya da bitişik teşkil edilerek sürekli bir perde oluşturulur. Su geliri yüksek zeminlerde diyafram duvar tercih edilir, çünkü hem taşıyıcı hem de su kesici görev görür. Kuyu temel ise dar alanlarda ve makine giremeyen sahalarda elle kazı yöntemiyle uygulanabilen bir alternatiftir.
İksa projesi yalnızca bir güvenlik önlemi değildir; komşu parseldeki yapının oturma limitini de gözeten bir tasarım problemidir.
Ankraj ve payanda kararı
Perde tek başına yeterli gelmediğinde yanal destek gerekir. Komşu parsele ankraj yapma izni alınabiliyorsa ankrajlı sistem, kazı alanını serbest bıraktığı için tercih edilir. İzin alınamadığı durumlarda payandalı (iç destekli) sistem kurulur; bu çözüm kazı içinde çalışma alanını daraltır ancak komşu parsele müdahale gerektirmez.
Uygulama sırasında izleme
İksa projesi, hesapla biten bir iş değildir. Kazı ilerledikçe perde üzerindeki yatay deplasmanların ve komşu yapılardaki oturmaların ölçülmesi, tasarım kabullerinin sahada doğrulanmasını sağlar. Ölçüm değerleri hesaplanan sınırları aşarsa müdahale, göçme gerçekleşmeden yapılabilir.
← Tüm Yazılara Dön
